Bağlama da kullanılan tel sistemleri

Standard

İnsan başta tıngır mıngır çalmak ile yetinsede enstruman ile haşır neşir olundukça hep daha fazlası yolunda gidiliyor bir şekilde.

Benim bağlama da kronolojik sıralamam en azından bu şekilde oldu. Düz bir çalmayı öğrendikten sonra çöğür metodunu öğreneyim felan dedim. Sonra biraz zaman geçti, “şelpe neymiş yaaa” diyerek şelpe tekniğine kafa patlattım bir süre. Sonrasında bağlama ile akor basma, arpej atma diyerek devam etti bağlama ile olan serüvenim…

Daha sonra farklı şekilde telleme yöntemleri, akord teknikleri veya farklı boyutlardaki bağlamalar ile (divan sazı, uzun sap, cura ve üçtelli) eserleri icra etme, aslına yakın tınılar yakalama ve farklı tatlara ulaşma isteği içerisinde buldum kendimi.

En kolay ve kısa yolu akord değişikliği olsada benim gönlümden tel düzenimi değiştirmek geldi ve sizlerle de bugün bildiğim farklı telle yöntemlerini paylaşacağım.

1- Normal telleme

Bu tel sistemi, 38 ile 46 tekne bağlamalar için kullanılmaktadır.

1.sıraya(alt tel) iki tane 0,20 çelik tel ve bir tane 0,50 sırma tel yer almaktadır.
2.sıraya(orta tel) iki tane 0,30 veya 0,32 çelik tel bulunur.
3.sıraya(üst tel) ise bir tane 0,20-0,22 çelik tel ve bir tane 0,60 sırma tel takılır.

Normal tellemede la, si, si bemol, do ve do diyez akorları çekilebilir.

2-Ters telleme

Bu sisteme çekiç ali düzeni de denmektedir.

Bu tel sistemi için en az 51 tekne bağlamanız olması gerekmektedir.

Divan sazının tınısı hoşunuza gidiyorsa ve Çekiç Ali, İsmail Altunsaray tarzı bir saz sitili seviyorsanız; o zaman bağlamanıza ters telleme yapmanız gerekir.

1.sıraya (alt tel) iki tane 0,30-0.35 çelik tel takılır. Bam teli takılmaz.
2.sıraya(orta tel) iki tane 0,22 veya 0,60-0,65 sırma tel takılır.
3.sıraya(üst tel) bir tane 0,30-0,35 çelik tel ve bir tane 90 ila 110 sırma tel takılır.

Divan sazının akordu do, do diyez veya re akorduna çekilir.

3-Abdal sistemi

1.sıraya (alt tel) iki tane 0,22 takılır.
2.sıraya (orta tel) 0,32 çelik ve 0,80 sırma tel takılır.
3.sıraya(üst) 0,25 ve 0,60 sırma tel takılır.

Bu kullanım halk müziğinin orta anadolu repertuarına hastır.
Bozuk düzende alt teller la sesine akortlanıp saz re karar olarak çalınır. Bu durumda karar sesi re olmuş olur. Daha pest akortlar için teller birer numara kalınlaştırılmalıdır.

Ülkemizde nice ustalar, genç yetenekler varken ben kendi bildiğimi yazıya döktüm, umarım eksik yada noktan bir bilgi paylaşmamışımdır. Yazımı okuyan arkadaşlarında varsa bi ekleme/düzeltme önerisi, yazının altına yorum olarak yazmanız yeterlidir.

Neticede ben sadece gönül vermiş, kendi halinde çalan birisiyim 🙂

Herkese müzik dolu günler dilerim

Print Friendly, PDF & Email
Facebooktwitterlinkedin

6 thoughts on “Bağlama da kullanılan tel sistemleri

    • Onur Canalp

      Merhaba zafer bey,
      Kesin bilgim olmamakla beraber şahsi görüşüm, parçasına göre değişir o dediğiniz. Özel olarak şöyledir demek yanlış olur..

  1. Emircan

    Benim bağlamanın tellerinin düzeni farklı şu şekilde:
    Üst tek 1 tane sarmal Bi tane çelik tel var ortada bir sarmal Bi çelik tel var altta ise 2 tane çelik tel var bu düzenin adı nedir?

    • Onur Canalp

      Çekiç ali düzeni (Ters telleme) veya abdal sistemine benziyor.
      Burada önemli olan ayırıcı faktör bağlamanızın tekne ölçüsü. Zira ters telleme sistemi için en az 51 tekne bağlamanız olması gerekmektedir.

  2. Adem

    Hocam merhaba. Ben ankara oyun havası parçalarını çalmayı seviyorum. Engincan ibocan güdüllü ergün vs parçaları. Bunun için teller hangi düzende olmalı orta tele bam takmak istiyorum ama çok kalın bam değil orta tele uygun olan bam teli kaçlık olmalı yani ankara havası parçalar için tavsiye edebileceğiniz teller kaçlık olmalı? Ortaya üst teldeki bamdan taktım çekmedi çok saldı tel kendini, kalın bam taktım el acıtıyo ve ortadan çalınan parçalar çalınmıyor tavsiyeniz nedir acaba. Şimdiden teşekkürler.

    • Onur Canalp

      İnanın o benimde hep yapmak istediğim bir eylem olup uzun sap bağlamamdan olduktan sonra yapamadan içimde kalmış bir eylemdir.
      Bu sebeple somut bir bilgim, tecrübem bulunmamakta.
      Hatta deneyip paylaşırsanız sevinirim, yazımızın içine eklemiş oluruz 😉

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir