Bağlama da kullanılan tel sistemleri

Standard

İnsan başta tıngır mıngır çalmak ile yetinsede enstruman ile haşır neşir olundukça hep daha fazlası yolunda gidiliyor bir şekilde.

Benim bağlama da kronolojik sıralamam en azından bu şekilde oldu. Düz bir çalmayı öğrendikten sonra çöğür metodunu öğreneyim felan dedim. Sonra biraz zaman geçti, “şelpe neymiş yaaa” diyerek şelpe tekniğine kafa patlattım bir süre. Sonrasında bağlama ile akor basma, arpej atma diyerek devam etti bağlama ile olan serüvenim…

Daha sonra farklı şekilde telleme yöntemleri, akord teknikleri veya farklı boyutlardaki bağlamalar ile (divan sazı, uzun sap, cura ve üçtelli) eserleri icra etme, aslına yakın tınılar yakalama ve farklı tatlara ulaşma isteği içerisinde buldum kendimi.

En kolay ve kısa yolu akord değişikliği olsada benim gönlümden tel düzenimi değiştirmek geldi ve sizlerle de bugün bildiğim farklı telle yöntemlerini paylaşacağım.

1- Normal telleme

Bu tel sistemi, 38 ile 46 tekne bağlamalar için kullanılmaktadır.

1.sıraya(alt tel) iki tane 0,20 çelik tel ve bir tane 0,50 sırma tel yer almaktadır.
2.sıraya(orta tel) iki tane 0,30 veya 0,32 çelik tel bulunur.
3.sıraya(üst tel) ise bir tane 0,20-0,22 çelik tel ve bir tane 0,60 sırma tel takılır.

Normal tellemede la, si, si bemol, do ve do diyez akorları çekilebilir.

2-Ters telleme

Bu sisteme çekiç ali düzeni de denmektedir.

Bu tel sistemi için en az 51 tekne bağlamanız olması gerekmektedir.

Divan sazının tınısı hoşunuza gidiyorsa ve Çekiç Ali, İsmail Altunsaray tarzı bir saz sitili seviyorsanız; o zaman bağlamanıza ters telleme yapmanız gerekir.

1.sıraya (alt tel) iki tane 0,30-0.35 çelik tel takılır. Bam teli takılmaz.
2.sıraya(orta tel) iki tane 0,22 veya 0,60-0,65 sırma tel takılır.
3.sıraya(üst tel) bir tane 0,30-0,35 çelik tel ve bir tane 90 ila 110 sırma tel takılır.

Divan sazının akordu do, do diyez veya re akorduna çekilir.

3-Abdal sistemi

1.sıraya (alt tel) iki tane 0,22 takılır.
2.sıraya (orta tel) 0,32 çelik ve 0,80 sırma tel takılır.
3.sıraya(üst) 0,25 ve 0,60 sırma tel takılır.

Bu kullanım halk müziğinin orta anadolu repertuarına hastır.
Bozuk düzende alt teller la sesine akortlanıp saz re karar olarak çalınır. Bu durumda karar sesi re olmuş olur. Daha pest akortlar için teller birer numara kalınlaştırılmalıdır.

Ülkemizde nice ustalar, genç yetenekler varken ben kendi bildiğimi yazıya döktüm, umarım eksik yada noktan bir bilgi paylaşmamışımdır. Yazımı okuyan arkadaşlarında varsa bi ekleme/düzeltme önerisi, yazının altına yorum olarak yazmanız yeterlidir.

Neticede ben sadece gönül vermiş, kendi halinde çalan birisiyim 🙂

Herkese müzik dolu günler dilerim

Print Friendly, PDF & Email
Facebooktwitterlinkedin

17 thoughts on “Bağlama da kullanılan tel sistemleri

    • Onur Canalp

      Merhaba zafer bey,
      Kesin bilgim olmamakla beraber şahsi görüşüm, parçasına göre değişir o dediğiniz. Özel olarak şöyledir demek yanlış olur..

  1. Emircan

    Benim bağlamanın tellerinin düzeni farklı şu şekilde:
    Üst tek 1 tane sarmal Bi tane çelik tel var ortada bir sarmal Bi çelik tel var altta ise 2 tane çelik tel var bu düzenin adı nedir?

    • Onur Canalp

      Çekiç ali düzeni (Ters telleme) veya abdal sistemine benziyor.
      Burada önemli olan ayırıcı faktör bağlamanızın tekne ölçüsü. Zira ters telleme sistemi için en az 51 tekne bağlamanız olması gerekmektedir.

  2. Adem

    Hocam merhaba. Ben ankara oyun havası parçalarını çalmayı seviyorum. Engincan ibocan güdüllü ergün vs parçaları. Bunun için teller hangi düzende olmalı orta tele bam takmak istiyorum ama çok kalın bam değil orta tele uygun olan bam teli kaçlık olmalı yani ankara havası parçalar için tavsiye edebileceğiniz teller kaçlık olmalı? Ortaya üst teldeki bamdan taktım çekmedi çok saldı tel kendini, kalın bam taktım el acıtıyo ve ortadan çalınan parçalar çalınmıyor tavsiyeniz nedir acaba. Şimdiden teşekkürler.

    • Onur Canalp

      İnanın o benimde hep yapmak istediğim bir eylem olup uzun sap bağlamamdan olduktan sonra yapamadan içimde kalmış bir eylemdir.
      Bu sebeple somut bir bilgim, tecrübem bulunmamakta.
      Hatta deneyip paylaşırsanız sevinirim, yazımızın içine eklemiş oluruz 😉

  3. Caner

    Merhabalar hocam 40 tekne bir kısa sap bağlamda ters düzen yaptığımızda fa karar için tel numaraları kaç olması lazım

    • Onur Canalp

      Merhaba, yanlış bilgi vermek istemem şimdi o konuya dair çok vakıf değilim ancak belki mesajını burada görüp yanıtlayan birisi çıkar diye umuyorum.
      Kendin öğrenirsen de buraya yazarsan sevinirim başka soran eden olursa senin bilginden faydalanmış olurlar.
      İyi günler dilerim

    • Tuncay Tunç

      0.18 kullanınca mi ye kadar çok rahat çeker. Tel kaliteliyse fa yıda görürsün fakat gergin olur. Rahat olsun dersen 0.16 cura teli deneyebilirsin. Benim 39 tekneyle fa çekmiştim. Ama en güzeli uzun sap saza 0.22 set takarak normal düzenle de fa bağlama kararı çalışa bilirsin.

  4. Kemal Koçak

    Onurbey slm, benim sazım 42 tekne bu güne kadar hep 0.20. 0.22 teller kullanıyordum çokta hoş olmayan tiz ağırlıklı bir ses alıyordum.bir arkadaş tavsiyesi ile 0.25 tel taktım şok oldum.berim saz gitti yerine süper bir şey geldi.ama,la çekersem süper bir tınısı oluyor.bana yarım ses daha lazım si bemol çekmem lazım ozaman sertleşiyor ve o güzel tını yarıya düşüyor.bir tavsiyen olurmu.tşk.ler.

    • Onur Canalp

      Valla tavsiye vermekten öte bende ilk fırsatta sizin yöntemi bir deneyeceğim.
      Bazen ortada sırma güzel tok bir hava katıyor, bazen de kısa sapta sırmaları söküyorum şelpe için. Hatta o zaman kelepçe ile cura gibi takılmakta keyifli olabiliyor.
      Tamamen ruh haline göre spontane takılmak en güzeli zira bana güzel gelen size kötü gelebilir.

  5. Enes

    Hocam merhabalar uzun sap fa karar okuyorum orta bam telim şuan 70 lik ve biraz boğuk geliyor. 55 lik bam teli mi taksam iyi olur 60 lik mi

  6. SERKAN

    ben 38 tekne uzun sap çalıyorum..standart 0.20 tel seti takıp alt teller 220 hz ve alt bam 110 hz..orta teller 196 hz. üst ince tel 293.7 hz ve üst bam 146.8 hz. akord yapıyorum alt teller boşta la sesi,orta teller sol sesi ve üst teller re sesi veriyor..ve alt tellerin notaları tamamen piyano sesi ile uyumlu oluyor..bu akordu kendim deneye deneye buldum.denemenizi tavsiye ederim..bu akortta üst bam teli kaliteli olmalı çok gerildiği için kopma riski var..

  7. Ömer Ekinci

    Elimde 40 tekne 25 yıllık kısa sap bağmala var. 8 tane burgu mevcut. 3. Tel gurubunda haliyle bir tane boş burgu var. Tel değiştirirken sorduğumda burayı boşver tel bağlama gereksiz deniyor. Sizlere sorum bu 3. Tel gurubuna hangi kalınlıkta tel bağlanırsa sazın tınısı daha hoş ve güzel ses verir. Cevaplar için şimdiden teşekkür ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.